Health Station

Mohsen Heidari : The Epidemiology student at Shahid Beheshti University of Medical Sciences and Health Services

 
مراقبت های پس از بارداری
نویسنده : محسن حیدری - ساعت ٢:٤٤ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٦ دی ۱۳٩۱
 
žمراقبتهای بعد از زایمان
žدوران بعد از از زایمان از زمان خاتمه زایمان شروع می شود و تا زمانی که تغییرات ایجاد شده در بدن در اثر حاملگی به فرم قبلی خود برمی گردد ، ادامه می یابد . این زمان به طور معمول حدود ۴۰ روز طول می کشد
žاهمیت مراقبتهای بعد از زایمان
žدوران بعد از زایمان زمان بسیار حساسی است،‌ بنابراین مراقبت از مادر در این دوران باید جدی گرفته شود .
žده روز اول بعد از زایمان مرحله بسیار حساسی است زیرا بیشترین تغییرات بدن مادر در این دوران اتفاق می افتد و نیز به علت مسائلی چون خونریزی ، تغییرات فشار خون و ... احتمال بوجود آمدن عوارض در این دوران بیشتر است
باتشکر از بنفشه تفقدی و فرزانه مرادی
ž
ž

žتوجه :!!!
žضروری است مادران در دوران بعد از زایمان ، حتی در شرایطی که هیچ نوع مشکل و یا ناراحتی ندارند ، یک بار در روز دهم و یک بار در روز چهلم بعد از زایمان جهت تکمیل مراقبتها و مشاوره برای پیشگیری از بارداری و فاصله گذاری بین زایمانها به مراکز بهداشتی و درمانی مراجعه نمایند.
ž          مراحل مراجعه به پزشک
žدر صورت مشا هده هر یک از موارد زیر سریعا " به پزشک معالج خود مراجعه کنید تا خطری متوجه شما نگردد :
- 4الی 5 روز پس از زایمان جهت معاینه نوزاد.
- هشت تا ده روز بعد از سزارین جهت ویزیت مجدد و یا در صورت نیاز به کشیدن بخیه ها .
- در صورت احساس تب , تورم و تر شح ناحیه عمل ,
- در صورتی که هر 5 دقیقه نوار بهداشتی کاملا" به خون آغشته گردد .
- خونریزی در حد متوسط ولی مداوم باشد .
ž
žاولین قدم در مراقبت پس از زایمان تشکیل پرونده جهت مادر زایمان کرده می باشد و مراقبت پس از زایمان
žبدین ترتیب صورت می گیرد :
žانجام ارزیابی معمول شامل : ارزیابی علائم خطر فوری ، ارزیابی سایر علائم خطر شامل : خونریزی ، ترشحات چرکی از مهبل ، بیماری زمینه ای ، مشکل ادراری و اجابت مزاج ، سرگیجه ، درد ، اختلال روانی ، همسر آزاری ،
žشکایت شایع و بررسی مصرف مکملهای دارویی و شیر دهی به نوزاد
ž
žاندازه گیری علائم حیاتی مادر
žانجام معاینات لازم شامل : چشم ، پستان ، شکم ، محل بخیه ها ، اندامها
žارجاع به دندانپزشک جهت معاینه دهان و دندان در مراجعه سوم پس از زایمان
žارائه آموزشها و توصیه های لازم در زمینه تغذیه مناسب ، بهداشت فردی ، بهداشت روان ، بهداشت جنسی
ž
žبررسی تزریق آمپول روگام در مادر ارهاش منفی در اولین مراجعه
žتعیین تاریخ مراجعه بعدی و ثبت نام معاینه کننده
žثبت تاریخ انجام پاپ اسمیر در ملاقات سوم پس از زایمان
žتوصیه های دوران بعد از زایمان
žشستشوی ناحیه تناسلی با آب پس از هر بار دفع ادرار و اجابت مزاج بویژه در طول مدت خونریزی
žشستشوی محل بخیه ها با مواد ضدعفونی کننده طبق توصیه پزشک یا کارمند بهداشتی
žتعویض لباسهای زیر و نوارهای بهداشتی در فواصل کوتاه و شستشو و خشک نمودن آنها در معرض نور آفتاب یا بوسیله اطو
žدر ۲۴ ساعت اول بعد از زایمان از بستر برخاسته و حرکت کنید
ž
ž

   تغذیه بهتر ، بیشتر و متنوع تر با توجه به سفره خانوار .  

žخودداری از مصرف غذاهای نفاخ و دیر هضم ( حبوبات ، کلم ، ... )
žخودداری از مقاربت به مدت ۲ تا ۳ هفته
žحداکثر تا ۲ ساعت پس از زایمان شیردهی را آغاز کنید
žپس از هر بار شیردهی یک قطره شیر را روی نوک پستان قرار داده و بگذارید در معرض هوا خشک شود .
žبنا به میل و تقاضای شیرخوار ، ‌کودک را شیر دهید .
ž
ž
ž
ž
ž
žعلائم افسردگی پس از زایمان، اثرات نامطلوب آن بر مادر و روند مراقبت از کودک، تأثیر مخرب بر روابط زناشویی و ضرورت مراجعه به روان پزشک آموزش داده شود.
žمراقبتهای ضروری برای مادر عبارتند از:
žتغذیه: رژیم غذایی مادران شیرده بعد از زایمان در مقایسه با غذای زنان باردار نیاز به کالری و پروتئین بیشتری دارد. زیرا باید پروتئین و کلسیم و سایر موادی که مادر در اثر شیردهی از دست می دهد تامین شود. ضمناً برای جلوگیری ازکم خونی و کمبود ویتامین ها مصرف روزانه یک قرص آهن و یک قرص مولتی ویتامین تا سه ماه پس از زایمان برای مادر تجویز می شود.
ž
žتغذیه در دوران پس از از زایمان
žضروری است زنان شیرده از مواد غذایی متنوع تر ( انواع مواد غذایی ) و به مقدار بیشتر در مقایسه با زمان قبل از بارداری استفاده نمایند به ویژه مادرانی که اشاره شده است
ž
ž- مادران نوجوان شیرده ( زیر ۲۰ سال )
ž۲ - مادرانیکه بیش از یک نوزاد را شیر می دهند .
ž۳ - مادرانی که لاغر هستند .
ž۴ - مادرانی که در زمان شیردهی دچار حاملگی ناخواسته شده اند .
ž۵ - مادرانی که در این دوره خونریزی زیاد دارند .
ž
ž
žمشکل اضافه وزن...
ž
žبلافاصله بعد از زایمان به دنبال تخلیه محتویات رحم و خونریزی طبیعی حدود 5 تا 6 کیلوگرم، وزن کاهش می‌‌یابد.
در طول 6 هفته اول بعد از زایمان 2 تا 3 کیلوگرم دیگر وزن کاهش پیدا می‌‌کند که این کاهش وزن به علت از دست دادن مایع از طریق ادرار است. اکثر خانم‌ها در طی 6 ماه بعد از زایمان به وزن قبل از حاملگی خود می‌‌رسند. از عواملی که بر روند کاهش وزن بعد از زایمان تاثیر دارند: حاملگی اول،‌ شیردهی، برگشت زود هنگام به کار خارج از خانه و … می‌‌باشند.
ž
ž
žبه طور متوسط اکثر زنان شیرده روزانه 2700 کالری انرژی نیاز دارند. خوردن کمتر از 1800 کالری در روز منجر به کاهش تولید شیر و ضعف می‌‌شود. در این دوران، شیردهی و آزاد شدن اکسی توسین باعث می‌‌شود که مادر احساس تشنگی بیشتری بکند. به همین دلیل مادر در این دوران بیشتر از بقیه مواقع آب می‌‌نوشد.
ž
žدر این دوران هر هفته در حدود نیم تا یک کیلوگرم وزن مادر کاهش می‌‌یابد، رژیم غذایی کم‌چرب به همراه ورزش‌های مناسب در این روند تاثیر بسزایی دارند. ولی باید توجه داشت که کاهش سریع وزن مادر به عنوان یک خطر برای نوزاد است، زیرا این عمل باعث می‌‌شود سم معمولی که درچربی‌های بدن ذخیره شده است را به جریان خون رها کند و میزان مواد سمی یا آلوده‌کننده در شیر بالا رود.
ž
žمراقبت از نوک پستان
ž
žبدین منظور خانم شیرده باید نوک پستان را کاملاً

   تمیز نگه دارد.

žالبته شستن نوک پستان در هر بار تغذیه نوزاد و همچنین استفاده از صابون توصیه نمی شود، فقط کافی است خانمهای شیرده پستان های خود را یک بار در روز شسته و اجازه دهند تا در .معرض هوا خشک شود
ž
ž
žدر بعضی از مادران شیرده به دلیل وضعیت نادرست شیردهی و درحالتی که شیرخوار به قدر کافی از هاله پستان را در دهان قرار نداده و فقط نوک پستان را می مکد، نوک پستان زخم می شود. مادر می تواند برای کمک به بهبود زخم یا شقاق نوک پستان، بعد از تغذیه نوزاد یک قطره از شیرخود را روی نوک و هاله پستان قرار دهد
ž
žدر روزهای اول بعد از زایمان که شیر در پستان ها ترشح می شود، پستان پرشیر، بزرگ، سفت و احتمالاً دردناک می شود. در چنین مواردی تخلیه شیر از پستان باعث نرم شدن آن می شود. ….بهترین اقدام مکیدن قوی شیرخوار است
ž
žبدین منظور مادر باید با یک حوله تمیز و گرم پستان خود را کمپرس کند یا دوش آبگرم بگیرد و پس از از ماساژ ملایم پستان، نوزاد خود را تغذیه نماید. اگر نوزاد قادر به مکیدن نباشد، مادر می تواند شیرخود را دوشیده و با فنجان و قاشق به شیرخوار بخوراند.
ž
žنزدیکی بعد از زایمان:
ž
žدراین دوران بسیاری از مادران به علت درد ناشی از بخیه، تمایل به نزدیکی ندارند. تازمانی که خونریزی ادامه دارد و بخیه ها کاملاً درمان نشده ، داشتن نزدیکی صلاح نیست. معمولاً بهبود محل بخیه های ناحیه تناسلی حدود 20 روز طول می کشد.
ž
žیبوست:
ž
ž اغلب خانمها در روزهای اول بعد از زایمان معمولاً دچار یبوست می شوند. به محض شروع فعالیت روزانه این حالت از بین می رود. رژیم غذایی مناسب و مصرف مواد غذایی دارای فیبر مثل سبزیجات و میوه به رفع یبوست کمک می کند.
ž
žدردهای پس از زایمان:  
žبعلت انقباض رحم برای خروج لخته های خون باقی مانده، گاهی در روزهای اول پس از زایمان، دردهایی شبیه درد قاعدگی وجود دارد که به پس درد موسوم است. این درد با شیردهی بیشتر می شود که علت آن، وجود هورمونی است که در شیردهی ترشح شده و باعث انقباض رحم می گردد. اگر درد شدید و مداوم شده همراه با تب یا خونریزی باشد سریعاً‌ باید به پزشک مراجعه شود.
ž
žعلائم هشدار در دوران بعد از زایمان
žبه محض مشاهده هر یک از علائم زیر به مرکز بهداشتی درمانی یا پزشک مراجعه کنید :
ž تب و لرز
žترشح بدبو و یا تغییر یافته از ناحیه تناسلی
žخونریزی بیش از حد طبیعی ( بصورتی که در هر ۵ دقیقه یک نوار بهداشتی کاملاً به خون آغشته گردد ) یا خونریزی در حد متوسط ولی مداوم و یا خونریزی پس از ۱۰ روز بعد از زایمان
ž
ž
žرنگ پریدگی
žدرد ساق پا
žسرگیجه
žعلائم شوک مثل سردی دستها و پاها ، تنفس تند ، گیجی و سردرد
žدرد شدید و ورم ناحیه بخیه ها
žهر گونه اختلال دردفع ادرار و اجابت مزاج
žهر گونه درد و قرمزی و تورم در پستانها
ž
žمراقبت های بهداشتی بعد از سزارین
žروز چهارم بعد از سزارین پانسما ن ناحیه عمل را بردارید و به حمام بروید . دست خود را با صابون یا شامپو بچه آغشته نمایید و ناحیه عمل را شستشو دهید.
- پس از خروج از حمام ناحیه سزارین را با سشوار یا گاز استریل خشک نمایید .
- از لباسهای نخی استفاده نمایید .
- در صورت بزرگ بودن شکم با شکم بند یا روسری شکم خود را ببندید طوری که روی ناحیه عمل قرار نگیرد .
- زیاد راه بروید .
- از مقاربت به مدت شش هفته خودداری کنید
žمراقبت های بهداشتی بعد از زایمان طبیعی                      
žبهتر است حدود 6 ساعت پس از زایمان طبیعی دوش ایستاده گرفته شود . این امر می تواند در روزهای بعد تکرار شود..
- اگر بخیه دارید روزی سه بار , هر بار به مدت 20 دقیقه در یک لگن که حاوی آب ولرم و بتادین که شبیه چای کمرنگ باشد , بنشینید و سپس ناحیه بخیه را خشک نمایید .
- جهت بهبود سریع روزی سه مرتبه سشوار را با فاصله روی ناحیه بخیه بگیرید .
- لباس زیر نخی بپوشید و روزانه تعویض نمایید
- ناحیه بخیه را تمیز و خشک نگاه دارید .
ž
ž   ورزشهای بعد از زایمان
žبعد از زایمان عضلات شکم دچار شلی می شود که جهت برگشت به حالت اولیه تنها روش موثر انجام ورزش بعد از زایمان است , ورزشهای شکم را می توانید بلافاصله پس از 7 روز پس از زایمان طبیعی و حدود 10 روز پس از سزارین شروع نمایید.
- طاقباز به پشت خوابیده و بدون اینکه زانوها را خم کنید10 مرتبه پای راست و 10 مرتبه پای چپ را کاملاً بالا بیاورید.
- در همان حال 10 مرتبه هر دو پا را همزمان کاملاً بالا بیاورید.
- 10 مرتبه بدون اینکه زانوها خم شوند دراز و نشست کنید.
žچه مدت پس از زایمان می‌توانم ورزش را آغاز کنم ؟
žکالج آمریکایی پزشکی حاملگی وبیمارهای زنان معتقد است که وقتی که خود را آماده می‌بینید، اشکالی ندارد به تدریج ورزش را آغاز کنید ولی پزشک‌تان ممکن است از شما بخواهد تا معاینه‌ی 6 هفته بعد از زایمان صبر کنید تا ابتدا  وضعیت کلی شما را بررسی کند
ž
ž
ž
žاگر سزارین داشته ‌اید، شش تا هشت هفته تا آغاز ورزش صبر کنید. با این حال، پیاده‌روی آهسته مفید است زیرا  این کار بهبود را سریعتر نموده و به جلوگیری از مشکلاتی مانند لخته شدن خون کمک می‌کند.
اگر در زمان حاملگی فعالیتی نداشته ‌اید یا به مرور زمان عادت ورزش خود را از دست داده‌اید، به آهستگی آغاز به ورزش کنید و پیش از آن با پزشکتان مشورت کنید.
ž
žدر هر حالت، به یاد داشته باشید که مفاصل و رباط‌های شما به مدت سه تا پنج ماه هنوز شل خواهند بود لذا مراقب قدم‌های‌تان باشید. اگر می خواهید در یک کلاس ورزشی شرکت کنید، سعی کنید کلاسی را بیابید که زیر نظر یک متخصص ورزش بعد از حاملگی باشد یا کلاسی که روی حرکات نرم و کششی تمرکز داشته باشد.
ورزش برایتان خوب است ولی در نخستین ماه‌های پس از زایمان، در آن زیاده‌روی نکنید. بدن شما برای بهبود به زمان نیاز دارد و شما نیز برای سازگار شدن با نقش جدیدتان به زمان نیاز دارید.
ž
žصاف به پشت بخوابید و زانو‌های خود را جمع کنید
ž انگشتان دست چپ خود را، در حالی که کف دست به سمت شما باشد، روی ناف‌تان بگذارید. دست راست خود را بالای ران بگذارید.
دم عمیق بکشید و بعد بازدم. در هنگام بازدم، سر و شانه‌های خود را از زمینجدا کرده و دست راست خود را روی ران تا زانو بکشید. این کار موجب انقباض عضلات شکم می‌شود و باید بتوانید فضائی میان عضلات را حس کنید.
اگر فضا سه یا چهار انگشت پهنا داشت، می‌توانید به آرامی با یک‌ وری کردن لگن و کشیدن پاها به تقویت عضلات شکم بپردازید. آنگاه که پهنای  فضا به یک یا دو انگشت رسید، می‌توانید دراز نشست را آغاز کنید.
ž
žباورهای اشتباه در مورد سزارین

سزارین می کنم چون درد زایمان طبیعی غیرقابل تحمل است

ž
ž
žسزارین می کنم چون نوزاد سالمی داشته باشم
žسزارین می کنم چون مد است!
ž
ž سزارین می کنم چون اضافه وزن دارم
ž
žافسردگی پس از زایمان
ž
žافسردگی پس از زایمان (Postnatal depression) به نوعی افسردگی که در برخی موارد پس از وضع حمل زنان را مبتلا می‌نمایداطلاق میشود.
ž
žحدوداً یک زن از هر 10 زن این افسردگی را تجربه می‌نمایند. این اختلال معمولاً در خلال یک ماهه نخست پس از وضع حمل آغاز می‌شود اما حتی می‌تواند تا 6 ماه بعد نیز ظهورش به تعویق افتد.
žافسردگی پس از وضع حمل بسیار معمول است و چیزی بین ده تا پانزده زن از هر صد زنی که وضع حمل می‌کنند این وضعیت را تجربه می‌نمایند. رقم واقعی ممکن است از همین هم بیشتر باشد چه اینکه زنان زیادی که از این وضعیت رنج می‌برند اما نه تقاضای کمک می‌کنند و نه اینکه درباره احساساتشان با کسی صحبت می‌کنند.
ž
žممکن است مادر کلمات و احساسات زیر را عنوان کند :
ž“من وقت زیادی را به گریه کردن می‌گذرانم. من نمی‌توانم خودم را جمع و جور کنم. لیست کارهایی که باید انجام دهم بیش از حد طولانی است. احساس می‌کنم بعنوان یک مادر کاملا درمانده هستم.”
ž 
ž “به نظر نمی‌رسد بتوانم تصمیمی‌بگیرم. ذهن من چنان مغشوش است که احساس می‌کنم به همه می‌خواهم بپرم. من باید احساس شادی بکنم ولی به جای آن احساس بدبختی می‌کنم.”
ž

 
 
 



Clock And Date onLoad and onUnload Example

اوقات شرعی

شنبه, شهریور ۴, ۱۳91