Health Station

Mohsen Heidari : Student in Public Health disease trend at Qazvin University Of Medical Sciences

 
عوارض پس از زایمان
نویسنده : محسن حیدری - ساعت ۱٢:۳۸ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢۳ آذر ۱۳٩۱
 

عوارض پس از زایمان

خونریزی پس از زایمان

خونریزی تا چند روز بعد از زایمان طبیعی است؟

خونریزی بعد از زایمان امری طبیعی است. ترشحات بعد از زایمان نفاس سبب خروج خون باقیمانده، موکوس، و بافت جفت از رحم می شود. منبع این ترشحات محل اتصال جفت به دیوراه رحم است و ممکن است با حجم زیاد و ناگهانی بیرون آید و یا جریانی آهسته مثل خون قاعدگی داشته باشد. بعد از آهسته شدن خونریزی اولیه و با ادامه ترمیم، ترشحات خارج شده از قرمز روشن به صورتی و تدریجاً به زرد تغییر رنگ می دهند.

باتشکر از حدیثه  ایازی


به نام خدا


 

خونریزی بعد از زایمان چه مدت طول می کشد؟

خونریزی بعد از زایمان ممکن است 2 تا 3 هفته و یا تا 6 هفته ادامه پیدا کند.  میزان ترشحات بسیار تدریجی کم می شود. ترشحات قرمز رنگ نباید بیش از 2 هفته باقی بمانند هر چند اگر استراحت کافی نبوده و فعالیت بدنی زود شروع شود و زیاد باشد خونریزی ممکن است دوباره شروع شود.

چه کاری باید برای این خونریزی انجام داد؟

. اگر زایمان در بیمارستان انجام شده باشد بیمار احتمالاً با پد های بهداشتی بسیار ضخیم که قدرت جذب بالایی دارند به خانه فرستاده می شود. وقتی به خانه می روید مقدار زیادی پد بهداشتی تهیه کنید. در شش هفته اول نباید از تامپون استفاده کرد زیرا ممکن است سبب عفونت شود. (تامپون: توده پنبه و غیره که در سوراخ بدن یا زخم می گذارند تا خون و غیره را جذب کند).


در موارد زیر به پزشک مراجعه کنید:

 - خیس شدن کامل بیش از یک پد در هر ساعت
- ادامه خونریزی شدید و قرمز روشن بعد از هفته اول
- تغییر رنگ مجدد خونریزی به قرمز روشن بعد از روز چهارم پس از زایمان و برطرف نشدن آن با استراحت
- خونریزی همراه با تکه های بزرگ لخته با اندازه ای بزرگتر از یک سکه
- بوی بد ترشحات، تب و یا لرز


در بعضی موارد نادر بعضی زنان دچار خونریزی تأخیری پس از زایمان می شوند. در صورت وجود خونریزی شدید (در حدی که پد بهداشتی ظرف یک ساعت کاملاً از ترشحات اشباع شود) باید بلافاصله به پزشک مراجعه کرد زیرا ممکن است علائمی از باقی ماندن تکه ای از جفت در درون رحم و یا انقباض ناکافی رحم باشد. در صورتیکه خونریزی خیلی شدید باشد و احساس ضعف بوجود آید بلافاصله باید به اورژانس مراجعه کرد.




تب و درد

پس درد
دردو انقبا ض هایی در رحم مانند زمان قاعدگی وجود دارد  که اصطلاحا به آن پس درد می گویند این درد ها در زمان که مادر به نوزاد شیر می دهد بیشتر می شود معمولا در روز سوم پس از زایمان از شدت درد کاسته می شود
با گرم نگه داشتن. شل کردن عضلات . تنفس عمیق .می توان درد ناشی از انقباض را کاهش داد در کسانی که که اپی زیاتومی شده اند استفاده از کیسه یخ بر روی محل بخیه ها در چند ساعت اول پس از زایمان حمام آب گرم 24ساعت اول پس از زایمان  قرار گرفتن به پهلو  استفاده از بالش هنگام نشستن به کاهش درد کمک می کند

 

تب پس از زایمان

اگر 24 ساعت اول تا 10 روز پس از زایمان درجه حرارت بدن مادر به 38درجه یا بیشتر برسد به آن تب پس از زایمان می گویند در گذشته معتقد بودن که علت آن افزایش حجم شیر و جاری شدن آن است ولی تب ناشی از احتقان بیشتر از 24 ساعت ادامه ندارد به دلیل اهمیت عفونت افزایش دمای بدن در هر زمان پس از  زایمان تب محسوب می شود و علامت خطر است


متریت

علائم همراه:

رحم بزرگتر از حد طبیعی، خونریزی یا ترشح بد بو از واژن، سابقه پارگی طولانی کیسه آب یا دستکاری بارداری، درد شکم

پیلونفریت

علائم همراه:

سوزش ادرار، درد پهلوها، تهوع و استفراق


آبسه پستان

علائم همراه:

توده مواج و دردناک در پستان، گرمی و قرمزی پستان، لرز


عفونت محل برش سزارین یا اپی زیاتومی

علائم همراه:

تورم محل بخیه، تحت فشار بودن بخیه ها، خروج ترشحات چرکی و بد بو، قرمزی و سفتی محل بخیه


ماستیت
علائم همراه:
تورم، قرمزی و گرمی درد یک طرفه پستان، لرز
ماستیت باعث بسته شدن مجاری شیر  میشود از مهم ترین اقدامات تخلیه مکرر شیر از پستان است زیرا در اثر ماندن شیر در پستان باعث تشدید عفونت می شود تغذ یه از پستان سالم شروع وبعد از اینکه شیر جاری شد از پستان مبتلا ادامه یابدتغییر وضیت شیر خوار در هر نوبت شیر دادن به تخلیه تمامی مجاری شیر کمک می کند

احتقان پستان
علائم همراه:
تب خفیف و گذرا، درد، گرمی و سفتی هر دو پستان

معمولا در روز سوم تا پنجم پس از زایمان ایجاد می شود بهترین راه پیشگیری آن این  است که نوزاد بلا فاصله بعد از تولد تغذیه از پستان را شروع نموده و به طو ر مکرر به پستان گذارده شود و مادر بنا به تقا ضای نوزاد و حتی شب ها از هر دو پستان به کودک شیر بدهد شیر بدهد

ترومبوفلبیت

علائم همراه:

ورم و درد ی طرفه ساق و ران، کاهش نبض اندام، سردی و رنگ پریدگی اندام، کبودی اندام

هماتوم، آبسه، عفونت محل برش سزارین یا اپی زیاتومی

علائم همراه:

لمس توده دردناک در پرینه، عدم توانایی و درد هنگام ادرار کردن، تحت فشار بودن و تورم محل بخیه، درد پرینه، تب

شقاق پستان
علائم همراه:
زخم و درد نوک پستان
اقدام:
شروع شیر دهی با پستان سالم، تخلیه مکرر پستان با مکیدن نوزاد و در صورت درد شدید: تخلیه با شیردوش و گذاشتن قطره شیر روی نوک پستان
گذاشتن کیسه یخ 2تا 3 دقیقه قبل از مکیدن نوزاد .  گذاشتن برگ کلم یخ زده یا برگ گل شمع دانی روی نوک پستان برای کاهش درد موثر است

روند ترمیم محل بخیه

علائم همراه:
درد ناحیه برش سزارین یا اپی زیاتومی بدون لمس توده و ترشح و تب، درد هنگام مقاربت
اقدام:
تجویز استامینوفن - کمپرس گرم در هفته دوم و سوم پس از زایمان - ارایه توصیه های بهداشتی - تجویز کرمهای نرم کننده موضعی ( وازلین، روغن های گیاهی و ...) برای مصرف در هنگام مقاربت

مشکلات ادراری- تناسلی و
 اجابت مزاج

آسیب مثانه یا مجاری ادرار

علائم همراه:

بی اختیاری مدفوع، بی اختیاری ادرار بدون ارتباط با عطسه و سرفه


سیستیت

علائم همراه:

سوزش و تکرر ادرار، احساس دفع سریع ادرار، درد زیر شکم



بواسیر

علائم همراه:
درد مقعد، لمس دکمه بواسیری، خونریزی پس از اجابت مزاج

اقدام:
 - تجویز ملین، توصیه به مصرف مایعات و رژیم غذایی حاوی فیبر
- توصیه به نشستن در لگن آب گرم در طول روز و خشک نگه داشتن مقعد
- تجویز پماد آنتی هموروئید
- در صورت عدم بهبود پس از یک هفته: ارجاع غیر فوری به متخصص مربوط

واژینیت

علائم همراه:

ترشحات بد بو، سوزش و خارش ناحیه تناسلی پس از 4 هفته


اختلالات روانی

سایکوز یا علائم خطر فوری روانی

گروه بندی علائم و نشانه ها:
در مراحل اولیه:
بی خوابی، بی قراری، تغییرات سریع خلق و خو، عصبانیت، تحریک پذیری
در مراحل پیشرفته:
اختلال در جهت یابی ( عدم آگاهی به زمان، مکان و شخص)، شخصیت زدودگی، تغییرات سریع خلق از مانیا به افسردگی و بر عکس، رفتار غیر عادی و آشفته، عقاید هذیانی در مورد نوزاد ( اعتقاد به اینکه نوزاد ناقص یا مرده است، نوزادقدرت و توانایی خاصی دارد، نوزاد شیطان یا خداست و ...)، توهمات شنوایی که به مادر دستور می دهد به نوزاد صدمه بزند

اقدام:

- در مرحله پیشرفته: ارجاع فوری به بیمارستان و همراهی مادر ( نوزاد با مادرهمراه نشود)
- در مرحله اولیه و در صورت وجود سابقه جنون پس از زایمان در مادر یا خانواده وی و یا وجود سایر علائم خطر: ارجاع غیر فوری به روان پزشک




افسردگی ماژور

علائم و نشانه ها:

خلق افسرده، اختلال در خواب و اشتها، ناتوانی در تمرکز، از دست دادن علائق، کاهش انرژی، افکار یا اقدم به خود کشی، بی قراری، اضطراب

خطر عود بیماری روانی

 علائم و نشانه ها:

سابقه اختلال روانی در دوران قبل از بارداری


 

افسردگی، اضطراب، وسواس

 علائم و نشانه ها:

خلق افسرده و بی علاقگی، اختلال در خواب و اشتها، تمایل به گریه کردن، اضطراب، خستگی، وسواس فکری و عملی، روحیه ناراحت، احساس درد در نقاط مختلف بدن، زودرنجی، عصبانیت، بی حوصلگی، ناتوانی در انجام کارهای روزمره

اندوه پس از زایمان

 علائم و نشانه ها:

شروع افسردگی خفیف بین روزهای سوم تا ششم و ادامه حداکثر تا روز چهاردهم پس از زایمان، احساس گذرای افسردگی چند ساعت در روز، کاهش اشتها، احساس ملال، روحه متغیر، عصبانیت، تمایل به گریه، بی خوابی و اضطراب، بی قراری

افسردگی پس از زایمان چیست و به چه علت بوجود می آید؟
اگر ناراحتی و تنگی خلق پس از حدود 2 هفته بر طرف نشود ممکن است علت آن افسردگی بعد از زایمان باشد. 10 تا 20 درصد از مادران پس از زایمان دچار تابلوی کامل بالینی افسردگی می شوند که ممکن است از 2 هفته تا یکسال به طول بیانجامد. در رابطه با علت این اختلال هنوز کارشناسان به یک نظریه قطعی نرسیده اند اما جملگی بر این امر که مجموعه ای عوامل هورمونی، بیوشیمیایی، محیطی، روانشناسی و ژنتیک در ایجاد آن دخالت دارد متفق القولند. اُفت سطح هورمون ها بلافاصله پس از زایمان نیز ممکن است تا حدی بر این امر مؤثر باشد.

احساس شعف از تولد نوزاد خیلی سریع از بین می رود و جای خود را به مسئولیتـهای متـعددی می دهد که بر عهدۀ والدین است. مراقبت از نوزاد در عین حال که موجب خرسندی است، ممکن است فشار زیادی بر آنهایی که بخصوص برای اولین بار مادر شده اند، وارد آورد.


آیا من در معرض ابتلا به افسردگی پس از زایمان هستم؟

بعضی از خانم ها بیشتر از سایرین در معرض این اختلال هستند. شما نیز در صورتیکه واجد شرایط زیر باشید در این دسته قرار دارید:

- سابقۀ ابتلا به افسردگی یا سایر اختلالات روانی در خود فرد یا افراد خانواده و یا بروز حملات اضطراب در دوران بارداری
- بارداری بدون برنامه ریزی قبلی
- عدم حمایت همسر
- وجود مشکلات زناشویی
- وجود مشکلات مالی


- بروز تغییر جدی در زندگی همزمان با تولد نوزاد نظیر نقل مکان یا از دست دادن شغل
- سابقۀ وجود سندرم پیش از قاعدگی شدید
- سابقۀ مشکلات شدید دراوان کودکی نظیر تجاوز جنسی یا از هم پاشیدگی خانواده
- بی خوابی
- تمایل به گریه یا اندوه شدید که تمام روز ادامه داشته باشد
-کاهش علاقه نسبت به انجام بسیاری از فعالیت ها
- اشکال در تمرکز حواس
- تغییر اشتها
- اضطراب

ا


- خلق و تحریک پذیری
- احساس گناه شدید
 - حملات پانیک (علائم آن عبارتند از افزایش تعداد ضربانات قلب، سرگیجه،  منگی، احساس وقوع یک اتفاق ناگوار)
- افکار خود کشی




در صـورتیـکه قبلاً دچار افسـردگی پس از زایمان شده اید، چگونه می توانید از وقوع مجدد آن پیشگیری کنید؟
 با تمام پزشکان و دست اندکارانی که در دفعۀ قبل به شما کمک کردند تماس بگیرید. این افراد ممکن است شامل پزشک شخصی شما، درمانگر شما و یا روانپزشک شما باشند. موضوع را با آنها در میان بگذارید و راه حلی را برگزینید که مورد موافقت همه باشد. اگر افسردگی شما با دارو کاملاً درمان شده است می توانید بلافاصله بعد از زایمان از همان داروها استفاده کنید. نشان داده شده است که این عمل احتمال عود را به نحو شگرفی کاهش می دهد. بعضی از خانم ها ترجیح می دهند که صبر کنند و احساسات خود را بسنجند و فقط در صورت بروز علائم دارو مصرف کنند. با این حال زمانی که علائم بروز می کنند هر چه مدت زمان احساس بد بیشتر باشد درمان بیماری سخت تر خواهد بود.

با همسر خود در رابطه با مشکل خود صحبت کنید. آنچه را که دفعه قبل باعث کمک به شما شده است و نیز آنچه را که به شما کمک نکرده است با او در میان بگذارید. یک برنامۀ حمایتی ایجاد کنید. چه کسی باید به شما کمک کند؟ مادر؟ مادر شوهر؟ پرستار بچه؟ سایر دوستان یا اعضای خانواده؟
از بروز هر گونه خستگی یا استرس بپرهیزید. استراحت کافی، غذای مناسب و ورزش را فراموش نکنید.
برای فعالیت های خود محدودیتی قائل شوید. از کار بیش از حد بپرهیزید، چه در دوران بارداری و چه پس از زایمان. فعالیت بیش از حد شما را خسته می کند و احتمال بروز افسردگی را افزایش میدهد.


این افسردگی چه تاثیرات روانی روی نوزاد خواهد داشت


تداوم این حالات برای رشد طبیعی نوزاد از نظر جسمی، عاطفی و روانی مضر خواهد بود وحالات و احساسات مادر به صورت ثانویه روی نوزاد تاثیر خواهد داشت. این بچه کمی بی‌قرارتر از سایر بچه‌ها خواهد بود و آرامش کمتری خواهد داشت. رشد مطلوبی ندارد و ممکن است در آینده آسیب‌پذیری بیشتری نسبت به ابتلا به اختلالات روانی و رفتاری داشته باشد.



چه توصیه‌ای به خانم‌هایی که پیش از بارداری از داروهای ضد افسردگی مصرف می‌کنند، دارید؟


بعد از بارداری حتما درباره مصرف داروهای خود با پزشک‌شان مشورت کنند تا پزشک در صورت نیاز داروهای کم‌عارضه‌تر یا بی‌عارضه را جایگزین داروهای قبلی کند. این افراد باید توجه داشته‌ باشند تاثیر مخرب بیماری آنها با قطع داروها روی جنین به مراتب بیشتر از عوارض داروها خواهد بود.


توصیه های مربوط به همسران:

 
پدر خانواده باید بداند که همسرش در طول 9 ماه بارداری شرایط سختی را پشت سر گذاشته ‌است و بعد از تولد نوزاد هم بار سنگینی بر دوش خواهد داشت و ممکن است بسیاری از وظایف همسری او بعد از زایمان دچار مشکل شود. او باید وضعیت همسرش را درک کرده و در انجام امور خانه بیش از گذشته مشارکت داشته‌ باشد و حضور فیزیکی خود را بیشتر کند. احساساتش را ابراز کرده و به‌صورت کلامی و رفتاری به همسرش پاداش دهد.


یک روش ساده برای کاهش افسردگی پس از زایمان

 
روانپزشکان می‌گویند روغن ماهی می‌تواند به کاهش خطر بروز افسردگی پس از زایمان کمک کند.
 


شیوه های موثر:


اگر افسردگی مبتلا هستید،‌مهمترین نکته قبول ناراحتی و مشکلی است که در حال حاضر گریبانگیرتان شده است. بدین ترتیب بهتر می توانید خود را با آن وفق دهید. افسردگی یک بیماری شایع و عمومی است، اما کسانی که به آن مبتلا می شوند فکر می کنند فقط خودشان افسردگی دارند و در لاک خودشان فرو می روند، در حالی که این طور نیست و همین تفکر باعث وخامت بیماری می شود. اگر همت کنیدمسلماً راه بیماری هموارتر خواهد شد، به شرطی که:
·      از همنشینی و مصاحبت با دوستان و اعضای خانواده کناره گیری نکیند.

·      با پزشکتان مشورت کنید شاید او بتواند شما را با سایر زنان مبتلا به افسردگی آشنا کرده و بدین ترتیب با آنها دوست شده و احساستان را در میان بگذارید.
·      احساسات درونی تان را به همسرتان بگویید. شما به حمایت او نیاز دارید.
·      پس از تولد نوزاد، برای امور زندگی برنامه ریزسی کنید و وقت مناسبی را نیز به خودتان اختصاص دهید. مراقبت از خود به نفع کودک هم خواهد بود.
 

دوره بیماری:
در بسیاری از زنان، افسردگی دوران بارداری به محض تولد نوزاد کاملاً بر طرف می شود. مادران مبتلا به افسردگی پس از زایمان برای درمان راه دشوارتری را در پیش دارند چون علاوه بر خودشان، نوزادی در کنارشان هست که باید از او مراقبت کنند. با این حال دوره این بیماری ماهها و یا حتی سالها طول بکشد. مهمترین کار این است که از اطرافیان و افراد متخصص کمک بگیرند. مطمئناً این نوع حمایت موثرترین شیوه درمانی خواهد بود.



مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی قزوین | شماره | تاریخ انتشار : 1382/02/11
نقش حمایتی ماما در پیشگیری از افسردگی پس از زایمان
چکیده زمینه : با توجه به اثرات سوء افسردگی پس از زایمان بر ارتباط مادر و کودک و زن و شوهر اهمیت شناسایی راههای عملی در پیشگیری از این اختلال، ضروری به نظر میرسد. هدف: مطالعه به منظور تعیین نقش حمایتی ماما در پیشگیری از افسردگی پس از زایمان انجام شد. مواد و روشها: در این مطالعه نیمه تجربی، 100 خانم اول زا که در سال 80ـ1379 جهت انجام زایمان به بیمارستان شهید بهشتی اصفهان مراجعه نموده بودند، به روش تصادفی منظم به دو گروه 50 نفری تقسیم شدند. گروه مورد، در روزهای دوم و دهم بعد از زایمان تحت حمایت عاطفی ـ اطلاعاتی ماما قرار گرفتند و 45 روز بعد از زایمان با گروه شاهد از نظر افسردگی پس از زایمان به کمک آزمون ادینبرگ مقایسه شدند. دادهها با آزمون آماری t تجزیه و تحلیل شدند. یافتهها: میانگین نمره افسردگی درگروه حمایت شده79/4 ×44/9 و در گروه حمایت نشده 67/4 ×6/12 بود و تفاوت آماری معنی داری با یکدیگر داشتند (004/0= P ). نتیجه گیری: ارائه حمایت توسط ماما افسردگی پس از زایمان رابه میزان قابل توجهی کاهش می دهد.
 

فشارخون


48ساعت اول بعد از زایمان

درمان اکلامپسی

بعد از48ساعت پس از زایمان

در صورت فشار خون دیاستول کمتر از 110میلیمتر جیوه کنترول فشار خون 6هفته پس از زایمان

درصورت فشار خون دیاستول مساوی یا بیشتر از 110 میلیمتر جیوه و یا سیستول مساوی یا بیشتر از 160 میلیمتر جیوه درمان اکلامپسی


آنمی


سپری کردن دوران بارداری که طبیعتا تمامی ذخایر بدن از حیث ترکیبات معدنی تخلیه می‌شود و بدن با نوعی کمبود مواجه می‌شود. در این بین کمبود آهن بدن بسیار خودنمایی می‌کند و کسانی که بخصوص تحت عمل جراحی سزارین قرار می‌گیرند به دلیل اتلاف مقادیری خون این موضوع بیشتر گریبانگیرشان می‌شود. کمبود آهن بدن خود را به شکل نوعی کم‌خونی نشان می‌دهد که آن را کم‌خونی فقر آهن می‌نامند. این نوع کم‌خونی خود را به شکل ضعف و بیحالی مفرط بویژه پس از فعالیت مختصر، سیاهی رفتن چشم‌ها و افت فشار پس از بلند شدن و تپش قلب در حالت عادی نشان می‌دهد.



این نکات را از یاد نبرید:

1- بعد از دوران بارداری باید تا چند ماه مصرف قرص‌های مکمل آهن ـ صرف‌نظر از نوع زایمان ـ ادامه یابد و در این بین کپسول‌های fefol از بهترین نمونه‌هاست که روزانه می‌بایست یک عدد میل شود.

2- بعد از مصرف کپسول fefol حتما یک فنجان شربت آبلیمو یا کمی مرکبات هم میل شود که این موضوع جذب آهن این مکمل‌ها را به میزان زیادی افزایش می‌دهد و از دفع آهن از طریق روده‌ها جلوگیری می‌کند.

3- از جمله عوارض شایع مکمل‌های آهن بروز یبوست و مشکلات گوارشی است، از این‌رو اقدام فوق و افزایش مصرف فیبر می‌تواند در پیشگیری از این عوارض کمک کند.

4- مصرف گوشت قرمز و حبوباتی از جمله عدس و لوبیا با داشتن آهن کافی و پروتئین لازم برای خونسازی از جمله بهترین نمونه‌های غذایی محسوب می‌شوند.

5- مصرف اسفناج خام ‌بورانی شده همراه با مرکبات کافی همچون آبلیمو را حداقل یک بار در روز جزو برنامه‌های خود قرار دهید که از جمله ذخایر غنی آهن محسوب می‌شوند.



 


 
 
 



Clock And Date onLoad and onUnload Example

اوقات شرعی

شنبه, شهریور ۴, ۱۳91