Health Station

Mohsen Heidari : The Epidemiology student at Shahid Beheshti University of Medical Sciences and Health Services

 
مراقبتهای دوران نوزادی و شیرخوارگی
نویسنده : محسن حیدری - ساعت ۳:٠۳ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢٢ امرداد ۱۳٩۱
 
مراقبتهای دوران نوزادی و شیرخوارگی
سلامت دوران جنینی شرط اساسی برای سلامت پس از تولد مراقبتهای بدو تولد:
.1ایمن بودن محیط زایمان
.2انجام زایمان توسط فرد آموزش دیده
.3مناسب بودن حرارت اتاق زایمان (25-28 درجه)
.4وارونه کردن و پاک کردن راههای تنفسی
.5پاک کردن دور دهان و بینی نوزاد
.6خشک کردن بلافاصله پس از تولد با حوله گرم
.7پوشاندن سر با کلاه (چرا؟)
.8تماس سینه به سینه با مادر
.9شروع تغذیه با شیر مادر در ساعت اول تولد

 
مراقبتهای نوزادی
(1احیا (Resuscitation) اگر پس از یک دقیقه از تولد تنفس نوزاد برقرار نشد باید احیا آغاز شود
(2مراقبت از بند ناف  قطع و بستن بتد ناف پس از توقف نبض در آن بستن به موقع بند ناف باعث جلوگیری از دفع 10 میلی لیتر خون نوزاد می شود استفاده از وسایل استریل پاک کردن هر روزه با الکل سفید تا زمان افتادن خودبخود بند ناف
(3مراقبت از چشمها تمیز کردن لبه های پلک با سواپ پیش از باز شدن قطره نیترات نقره
(4مراقبت از پوست خشک کردن پس از تولد با حوله گرم تمیز کردن با پارچه شستشو؟؟ (آیا لازم است؟)
(5واکسیناسیون : ب-ث-ژ و  هپاتیت ب در بدو تولد فلج اطفال هنگام خروج از زایشگاه
(6معاینه کامل جهت تشخیص ناهنجاریها،
بررسی موارد ذیل:
سیانوز لبها، پوست و مخاطات
دشواری تنفس
نداشتن سوراخ مقعد
استفراغ مکرر
نشانه های تحریک مغز
آنومالیهای مادرزادی از علل عمده مرگ نوزادان با وزن مناسب هستند
آنومالیهای مادرزادی قلبی عروقی خطرناک ترین هستند
(7هم اتاقی مادر و نوزاد ( Rooming in)
گذاشتن تخت نوزاد در کنار تخت مادر (Bedding in) 
(8جلوگیری از هیپوترمی
lعدم کامل بودن سیستم تنظیم گرمای بدن در بدو تولد
lلزوم پوشش کافی با توجه به فصل و حرارت منطقه
(9جلوگیری از خونریزی تزریق عضلانی یک میلی گرم ویتامین K محلول در آب
(10غربالگری بیماریها:
هیپو تیروئیدی
فنیل کتونوریا
کمبود آنزیم G6PD
نمره آپگار: روش عملی مناسب برای تشخیص نیاز به احیاء نوزاد
بهترین نمره آپگار: 10
اگر 0-3  باشد: نیاز به احیاء فوری
نححوه محاسبه آپگار:
lبا معاینه نوزاد بر اساس موارد ذیل:
.I تعداد نبض
.IIوضعیت تنفس
.IIIرنگ پوست
.IVپاسخ به واردکردن کاتتر به بینی
.Vوضعیت انقباض (تون) عضلات
تعداد نبض:
l--0          
l<
1001       
l100<2        
lوضعیت تنفس:
lوجود ندارد          0 
lآرام
– نامنظم      1    
lخوب
، گریه       2
lرنگ پوست:
lرنگ
پریده - آبی                  0
lبدن:
صورتی- انتها ها: آبی        1
lکاملاً صورتی                      2

 

lپاسخ به واردکردن کاتتر
به بینی:
lبدون
پاسخ                               0                  
lتغییر
چهره          1                  
lعطسه
یاسرفه       2               
lوضعیت انقباض عضلات:
lنوزاد شل                                                     
0     
lآرنج ها و زانوها تا حدودی خم شده
اند        1
lحرکت فعال                                                
2  
lParental Infant Bond
پیوستگی عاطفی مادر و نوزاد-پدر و نوزاد وابسته بودن تکامل طبیعی نوزاد به روابط عاطفی بین نوزاد و والدین lوزن هنگام تولدlتنها وسیله سنجش پیامد بارداری شاخصی معتبر ازسلامت و رسیدگی جنین lمرگ و میر نسبتاً کم در نوزادان با وزن مناسب   (حتی در شرایط نامساعد زیست محیطی) عوامل موثر بر وزن کودک هنگام تولد:

  ژنتیک، وضع تغذیه مادر، فاصله بین موالید، جنس کودک، سیگار کشیدن در دوران بارداری، سابقه عفونت مادر، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانواده

  
نوزادان کم وزن (LBW=Low Birth Weight)

وزن هنگام تولد کمتر از 2500گرم
وزن کمتر از1500 گرم =VLBW  یا Very Low …تعیین وزن باید در ساعات اولیه تولد که هنوز کاهش وزن چشمگیری رخ نداده است انجام شود
lعمدتاً در کشورهای در حال توسعه لزوم توجه به عوامل ژنتیک و زیست محیطی در
 
تعریف کم وزنی (مثال کشور هند)
lکم وزنی: علت عمده مرگ نوزادان و شیرخواران
l  
نوزادان کم وزن (LBW=Low Birth Weight)
عامل عمده کم وزنی در کشورهای در حال توسعه:
.1سوء تغذیه مادر
.2عفونتها (سل، عفونتهای دراری، مالاریا و ...)
.3بارداری مکرر  سایر عوامل خطر کم وزنی نوزاد:
.1کار بدنی شدید
.2نبود امکانات پزشکی برای درمان عوارض بارداری مثل کمخونی و پراکلامپسی
.3سیگار
.4قد مادر کمتر از 145 و وزن کمتر از 40 کیلوگرم
.5سن مادر (کمتر از 20 یا بیشتر از 35)
.6فاصله کوتاه دو زایمان
.7عدم مراقبتهای بارداری
.8سابقه تولد نوزاد LBW
.9 بارداری  اول یا چهارم به بعد

   
نوزادان کم وزن (LBW=Low Birth Weight)

lدو گروه نوزادان کم وزن:
.1نارس (Preterm)
.2نوزادان کم وزن نسبت به
سن به دنیا آمدن

  (SFD = Small For Date)

 

lنوزادان نارس (preterm)
lتولد پیش از هفته 37
lممکن است رشد داخل رحمی آنها عادی باشد
l
امکان رشد و به اندازه عادی رسیدن با انجام مراقبتهای
نوین نوزادی
lنارس بودن حدود دو سوم کودکان دچارLBW  در کشورهای پیشرفته
lافزایش شدت تظاهرات بالینی
اکثربیماریهای نوزادان در اثر کم وزنی و نیز از بین بردن مشخصات متمایز
کننده آنها
lلزوم دقت عمل و حوصله درتغذیه این نوزادان:
lآغاز تغذیه در همان ابتدا خطرهیپوگلیسمی و
دهیدراتاسیون را بدون افزایش خطرآسپیراسیون کاهش می‌دهد
lنوزادان کم
وزن برای سن بارداری (SFD)
lزیر صدک دهم بودن وزن برای سن بارداری
lنامهای دیگر:
lتأخیر رشد داخل رحمی یا

  (IUGR =
Intrauterine Growth Retardation)

lSGA = Small for Gestational Age
l
ممکن است preterm یا full term باشند
lSFD بودن سه چهارم کودکان دچارLBW  در کشورهای در حال توسعه
lبالا بودن خطر مرگ و میر
lعلت: سوء تغذیه و عفونت
l
نکات مهم درمراقبت ازنوزادان کم وزن توجه به خطر هیپوکسی و اتلاف حرارت حین زایمان /دوشیدن شیر در صورت عدم امکان مکیدن نوزاد
lغربالگری کودک از نظر تکامل
lآموزش روش تغذیه به مادر
lنیاز بیشتر آنها به انرژی، پروتئین، ویتامین و مینرالها
lبد جذب شدن چربی و از دست رفتن کلسیم و ویتامینهای محلول در چربی
lتجویز ویتامین E و اسید فولیک تا زمان دو برابر شدن وزن نوزاد و
سپس تجویز آهن (قطع Vit E)
lتجویز کلسیم، ویتامینهای A, B, C, D
lغذا: کم حجم و در دفعات متعدد
lمراقبت خاص در برابر عفونتها
lدر صورت بروز آپنه، سیانوز و تاکی پنه: دادن اکسیژن
lنوزادان
دیررس (post term)
lتولد پس از هفته 42
lارتباط با نارسایی جفت
lمنجر به افزایش NMR
lشباهت ظاهری و رفتاری با نوزادان 1-3 هفته ای
lمعمولاً وزن زیاد
lنوزادان با
وزن زیاد برای سن بارداری

(LGA
= Large for Gestational Age)
l
وزن بیش از 4200گرم
lمعمولاً term هستند
lافزایش مرگ و میر
lاز عوامل مرتبط: دیابت بارداری
lافزایش احتمال آسیبهای حین تولد (عصبی، عضلانی،
اسکلتی، هماتوم سر و ...)
lافزایش احتمال ناهنجاریهای مادرزادی مثل قلبی و ... و عقب ماندگی ذهنی
lمراقبت از کودکان
lتوجه خاص به کودکان زیر 5 سال
lکودکان در معرض خطر:
•دوقلویی
•LBW
• عدم تغذیه کافی با شیر مادر
•فاقد یکی از والدین بودن
•شاغل بودن مادر
•عدم افزایش وزن طی سه ماه پیاپی
l





 کودکان در
معرض خطر: (ادامه)
•کم کردن وزن طی دو ماه پیاپی
•مرگ حداقل دو کودک قبلی در خانواده
در زیر دو سالگی
•وزن کمتر از 70 درصد وزن مرجع
•بیماریهای حاد (گاستروانتریت، سرخک،
سیاه سرفه و ...)
•رتبه تولد پنجم و بعد
•فاصله کمتر از دو سال با کودک قبلی
•بیماری والدین

 

lعوامل موثربرمرگ کودکان شیرخوار:
lعوامل بیولوژیک:
.1سن مادر (زیر 20، بالای
35)
.2وزن تولد
.3 مرتبه زایمان (بیشترین میرایی در
زایمان اول، کمترین در زایمان دوم)
.4فاصله بارداریها
.5چندقلویی
.6بعد خانوار
.7تعدد بارداریها
lعوامل اقتصادی اجتماعی(Socioeconomic
status)
lعوامل فرهنگی :
.1آداب و رسوم
.2سواد
.3...
lمیزان میرایی حول زایمان

(Perinatal Mortality Rate=PMR)
lمرگهای از هفته 28 جنینی تا هفت روز
پس از تولد به ازای هر هزار تولد زنده
lفرمول دقیقتر:
lمرگهای از هفته 28 جنینی تا هفت روز پس از تولد با وزن
بیش از هزار گرم به ازای هر هزار تولد زنده بیش از هزار گرم
lبا کاهش IMR، PMR
به عنوان معیار مراقبتهای بارداری و اطفال اهمیت یافته است
lPMR بهتر از NMR .
نتیجه مراقبتهای بارداری را نشان می‌دهد.
lمیزان میرایی حول زایمان

(Perinatal Mortality Rate=PMR)
lتنها نیم درصد از کل طول عمر را شامل
می‌شود اما میرایی آن بیش از میرایی 30-40 سال بعد از تولد است.
lPMR حدود 90 درصد مرگهای جنینی و
شیرخوارگی را در کشورهای پیشرفته شامل می‌شود.
lعلل:
lدوران بارداری: افزایش فشار خون،
بیماریهای قلبی‌عروقی، دیابت، سل، آنمی، ...
lهنگام زایمان: صدمات، خفگی، طول
کشیدن زایمان و ...
lپس از زایمان: نارسی، سندرم زجر
تنفسی (RDS)،
ناهنجاریها و ...
lبه عبارتی دیگر پس از کاهش مرگ ومیر کودکان، نوبت
افزایش کیفیت زندگی آنهاست.
lبا تغییر الگوی بیماریها از واگیر و حاد به مزمن و
غیرواگیر باید برنامه های جدیدی برای مراقبت کودکان در پیش گرفت.
lعلایم بسیاری از بیماریها در دوران پس از
کودکی  (8 سالگی) ظاهر می‌شود ولی می‌توان
در دوره کودکی عامل مسبب یا مستعدکننده آنها را شناسایی و از بروز بیماری جلوگیری
نمود.

   خلاصه:

دربرنامه مراقبتهای ادغام یافته کودک سالم(wcc ) با غربالگری، کودکان سالم را جدا می‌کند و با شناسایی زودرس بیماریهایی که بعداً علامتدار می‌شوند به بهبود کیفیت
زندگی کودکان کمک می‌کند.lدر کشورهای توسعه یافته حداقل 15 درصد افزایش هوش در اثر اجرای این برنامه مشاهده شده است. انتظار می‌رود به ازای هر یک ریال سرمایه‌گذاری در سلامت کودک، 7 ریال بازگشت سرمایه داشته باشیم.

 
 
 



Clock And Date onLoad and onUnload Example

اوقات شرعی

شنبه, شهریور ۴, ۱۳91